بيماري اگزوکورتيس

Exocortis Disease

اين بيماري در بعضي از باغ هاي مرکبات کشور که در آنها پايه هاي حساس استفاده شده ديده مي شود.

- علائم بيماري اگزوکورتيس

در دختهاي بيمار توقف رشد و شياهاي طولي و پوسته پوسته شدن نوار بي پوست تنه Bark scalling در قسمت پايه ديده مي شود اين علائم 3 تا 8 سال پس از پيوند ارقام آلوده مرکبات روي پايه هاي حساس به ويژه پونسيروس Poncirus trifoliata و تعداي از دورگهاي آن مانند سيترنج ها ايجاد مي گردد.برخي ديگر از ارقام نظير ليمو شيرين ، لمون و بعضي از انواع بالمگ نيز به اين بيماري حساسند ولي شدت علائم تنه در آنها خفيف تر است.اگر ارقام آلوده به بيماري روي پايه هاي متحمل پيوند شوند ، ممکن است حالت پاکوتاهي و کاهش رشد درخت مشاهده شود. در هر صورت عامل بيماري در چنين ارقامي (حتي بدون علائم) قادر به تکثير بوده و مي تواند به عنوان عامل آلودگي عمل نمايد.

- عامل بيماري و انتقال اگزوکورتيس

بيماري اگزوکورتيس توسط ويرويد Citrus Exocortis Viroid يا به اختصار CEV يا مجموعه اي ويروئيد ها ايجاد مي شود.اين ويرويد از طريق پيوندک آلوده و همچنين به صورت مکانيکي با ابزار هرس و پيوند قابل انتقال مي باشد.

- کنترل بيماري اگزوکورتيس

الف)استفاده از پيوندک هاي عاري از آلودگي

ب)عدم استفاده از ميزبان هاي حساس

پ)ضدعفوني ابزار تهيه پيوندک مانند قيچي و چاقوي پيوند از طريق آغشته کردن در محلول رقيق و تازه تهيه شده 5 تا 10 درصد هيپوکريت سديم تجاري (مانند آب ژاول يا همان وايتکس به نسبت يک در چهار قسمت آب) و بلافاصله خشک کردن وسايل.