بیماری انگومک یا گموز

Gummosis

- عامل بیماری انگومک

Phytophthora citrophthora

P.parasitica

- علائم بیماری انگومک

الف)پوسیدگی طوقه:

در این بیماری علائم اولیه روی طوقه به صورت لکه های کوچک قهوه ای رنگ ظاهر می شود.این لکه ها به تدریج گسترش یافته و به صورت بیضی در می آیند و باعث قهوه ای شدن پوست و چوب می شوند ، پوست قسمت آلوده ترک خورده و خشک می شود و از این قسمت ها صمغ ترشح شده و به علت محلول بودن صمغ در آب ، گاهی توسط باران های شدید صمغ از روی تنه شسته می شود.آلودگی به تدریج دور طوقه (تنه) را فراگرفته و در شرایط مناسب درخت هایی که بطور شدید آلوده باشند دچار ضعف عمومی شده و برگ های آنها زرد می شوند.

ب) پوسیدگی ریشه:

پوسیدگی تنه و علائم آن در مراحل اولیه بیماری دیده می شود اما در پوسیدگی ریشه قسمت عمده ای از سیستم ریشه قبل از اینکه علام هوایی دیده شود از بین می رود.در این صورت برگ های درخت علایمی شبیه علایم کمبود مواد غذایی را نشان می دهند.رگ برگ های اصلی برگ زرد شده و قبل از موعد،ریزش می کنند.وقتی پوسیدگی ریشه توسعه یابد ، درخت از پای درآمده و حالت سبز و خشک پیدا می کند.

- چرخه بیماری انگومک

عامل این بیماری خاکزاد می باشد و تقریبا در کلیه باغ های مرکبات وجود دارد. آلودگی معمولا توسط زئوسپورها ایجاد می شود.

در صورت وجود رطوبت و آب آزاد موجود در خاک زئوسپورها به سوی زخم ها و یا نوک منطقه رشد طولی ریشه جلب شده و در آنجا تبدیل به کیست می شوند کیست ها بعدا تولید لوله تندش کرده و وارد ریشه می شوند.

عامل بیماری در قسمت های هوایی وارد برگ ها و ساقه های جوان و سبز می شود.

فرم بقای قارچ به صورت اووسپور و کلامیدوسپور در خاک می باشد ، همچنین به صورت هیف و اسپورانژ در ریشه های پوسیده و یا سایر مواد آلی باقی می ماند.فعالیت قارچ P.parasitica در آب و هوای خنک و مرطوب زیاد می باشد.گونه پاراسیتیکا در دمای 30 درجه سانتی گراد و گونه P.citriphthora در دمای 20 درجه سانتی گراد اسپورانژهای زیادی تولید می کنند.

اسپورانژها به وسیله باد و پراش قطرات باران و آب آبیاری و حتی حشات منتقل می شوند.خاکها با بافت سنگین و فاقد زهکش یا زهکش نامناسب و مرطوب و PH برابر با 4.5 تا 7.5 و دمای 24 درجه سانتی گراد برای توسعه بیماری مناسب است.

- نحوه پیشگیری از بیماری انگومک

الف)از پایه های مقاوم نظیر پونسیروس و... استفاده شود(استفاده از نارنج توصیه نمی شود).

ب) محل پیوند باید حداقل 25 تا 30 سانتی متر از سطح زمین بالاتر باشد.

پ) علف های هرز اطراف طوقه را باید از بین برد تا در آن قسمت تهویه مناسب صورت گیرد و نور خورشید به آن برسد.

ت) کاشت نهال به گونه ای که خاک دور طوقه را نگیرد.

ث) استفاده از آبیاری قطره ای و اجتناب از آبیاری غرقابی.

ج) استفاده از کودهای آلی شیمیایی مناسب برای تقویت رشد رویش درخت ها و اجتناب از مصرف بی رویه کودهای ازته(نیتروژن دار).

چ) در صورتیکه پوسیدگی بیش از 50 درصد دور طوقه را در برگرفته باشد باید درخت را حذف و پس از ضد عفونی محل نسبت به کاشت نهال جدید اقدام کرد.

- نحوه معالجه بیماری انگومک:

در درختانی که آلودگی آن ها شدید نیست باید خاک دور طوقه را کنار زده و با یک چاقوی تیز ضدعفونی شده بافتهای پوسیده چوب و مقداری از نسج سالم زیری را تراشیده و سپس زخم را با استفاده از قارچ کشهای مناسب (بردو یا اکسی کلرور مس غلیظ به نسبت 100 گرم در 1 لیتر آب) ضدعفونی سطحی نمود.پس از خشک شدن محل زخم باید با چسب باغبانی پوشانده شود.سمپاشی درخت ها 3 تا 4 بار در سال با سموم مناسب آلودگی های جدید را متوقت می کند.